Aukcje na sprzedaż energii z OZE – ekspansja projektów fotowoltaicznych

22/12/2021
elektrownia fotowoltaiczna na Górze Żar

System aukcyjny okazał się bardzo efektywnym narzędziem wspierania wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych. Rezultaty jego stosowania przekładają się na realizację realnej infrastruktury wytwórczej po najniższym możliwym koszcie.

  • Pierwsza tura aukcji została przeprowadzona w maju i czerwcu 2021 r. Do sprzedaży w ramach 8 aukcji przeznaczono wtedy nieco ponad 68 TWh energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o łącznej wartości blisko 24 mld zł. W wyniku rozstrzygnięcia aukcji sprzedano łącznie blisko 37 TWh (54 proc.) wolumenu energii o łącznej wartości ponad 8,5 mld zł (36 proc.).
  • W ramach drugiej rundy przeprowadzonej w grudniu, do sprzedaży przeznaczono nieco ponad 18,5 TWh energii elektrycznej z OZE o łącznej wartości ponad 8,6 mld zł. W wyniku ich rozstrzygnięcia łącznie zakontraktowano blisko 14 TWh (75 proc.) energii elektrycznej o wartości nieco ponad 3,2 mld zł (37,5 proc.).

Wyniki aukcji OZE – pierwsza tura

Od 26 maja do 11 czerwca 2021 r. URE przeprowadziło 8 aukcji, z czego 7 dla nowych instalacji. Jedynie 3 z 8 aukcji zostały rozstrzygnięte. Łącznie zakontraktowano blisko 37 TWh energii elektrycznej o wartości ponad 8,5 mld zł. W wyniku rozstrzygnięcia aukcji łącznie może powstać ponad 2,5 GW nowych mocy wytwórczych w OZE.

W tym roku do sprzedaży w ramach wszystkich aukcji przeznaczono nieco ponad 68 TWh energii elektrycznej z OZE o wartości prawie 24 mld zł. W wyniku rozstrzygnięcia aukcji sprzedano łącznie 36,7 TWh (54%) wolumenu energii o łącznej wartości ponad 8,5 mld zł (36%).

Wygrana w aukcji zmieniła swój charakter. Ceny aukcyjne nie są już tak atrakcyjne dla przedsiębiorców w porównaniu z aktualnymi cenami rynkowymi energii. Obecnie aukcyjny mechanizm wsparcia to bardziej forma długoterminowego zabezpieczenia kontraktu, czyli istotny czynnik pozyskania kapitału dłużnego dla projektów instalacji OZE. Wytwórcy dostrzegają tę zmianę i modyfikują swoje strategie biznesowe w zgłaszanych ofertach. Widoczny już w ubiegłorocznych aukcjach trend dynamicznego rozwoju dużych projektów fotowoltaicznych jest kontynuowany. Fotowoltaika wypiera projekty lądowych farm wiatrowych. Sytuacja ta jest w sposób oczywisty powodowana barierami prawnymi rozwoju energetyki wiatrowej na lądzie. Natomiast technologie inne niż energetyka słoneczna i wiatrowa właściwie nie są rozwijane, pomimo że wyznaczone dla nich ceny referencyjne, czyli maksymalne, są znacznie korzystniejsze niż dla pozostałych technologii. To tendencja zauważalna nie tylko w Polsce – stwierdza Rafał Gawin, prezes Urzędu Regulacji Energetyki.

aukcje OZE 2021 wartość energii
Wartość energii przeznaczonej do sprzedaży i sprzedanej w wyniku rozstrzygnięcia ośmiu aukcji OZE przeprowadzonych przez Prezesa URE w maju i czerwcu 2021 r.
aukcje OZE 2021 ilość energii
Wolumen energii przeznaczony do sprzedaży i sprzedany w wyniku rozstrzygnięcia ośmiu aukcji OZE przeprowadzonych przez Prezesa URE w maju i czerwcu 2021 r.

Zobacz także: Moc zainstalowana OZE w Polsce

Aukcje przeznaczone dla nowych instalacji fotowoltaicznych i lądowych wiatrowych o mocy nie większej niż 1 MW

Tradycyjnie największym zainteresowaniem cieszyła się aukcja przeznaczona dla nowych, małych (o mocy nie większej niż 1 MW) instalacji fotowoltaicznych i lądowych wiatrowych.
Do aukcji przystąpiło 432 wytwórców, składając łącznie 1264 oferty. Wszystkie oferty zostały złożone przez przedsiębiorców inwestujących w instalacje fotowoltaiczne. W ramach tego koszyka na zakup 14,7 TWh energii przeznaczono blisko 5,3 mld zł.
W wyniku rozstrzygnięcia aukcji sprzedano prawie 11,9 TWh energii (81,3% ilości energii przeznaczonej do sprzedaży) w ramach 1016 ofert zgłoszonych przez 335 wytwórców, o łącznej wartości ponad 2,7 mld zł (52% wartości energii przeznaczonej do sprzedaży). W wyniku rozstrzygnięcia tej aukcji mogą powstać instalacje fotowoltaiczne o łącznej mocy zainstalowanej ponad 0,9 GW.

W związku z bardzo dużą liczbą złożonych ofert, zwycięzcy aukcji – wzorem lat ubiegłych – zostali wyłonieni nie tylko w oparciu o oferowaną cenę sprzedaży energii, ale również kolejność ich złożenia. Zgodnie bowiem z ustawą o OZE, w przypadku gdy kilku uczestników aukcji zaoferuje taką samą najniższą cenę sprzedaży energii, o wygranej decyduje kolejność złożonych ofert.

Łączna ilość energii zaoferowana przez wytwórców (blisko 14,9 TWh) stanowiła ponad 102% ilości energii określonej w ogłoszeniu o aukcji. Natomiast łączna wartość energii zaoferowana przez wytwórców (3,59 mld zł) stanowiła blisko 68% wartości energii z ogłoszenia.

Cena referencyjna w tym koszyku wynosiła 340 zł/MWh. Minimalna cena, po jakiej została sprzedana energia wyniosła 207 zł/MWh.

Zobacz także: Jak chronić instalacje fotowoltaiczne w nowoczesnym budownictwie?

Aukcje przeznaczone dla nowych instalacji fotowoltaicznych i lądowych wiatrowych o mocy przekraczającej 1 MW

Natomiast do aukcji dla większych jednostek (o mocy przekraczającej 1 MW) w tych samych technologiach przystąpiło 88 wytwórców, składając łącznie 111 ofert. W ramach tego koszyka na zakup 38,7 TWh energii przeznaczono ponad 10,7 mld zł. W wyniku rozstrzygnięcia aukcji sprzedano blisko 24,7 TWh energii elektrycznej (64% ilości energii przeznaczonej do sprzedaży) zaoferowanej przez 72 wytwórców, o łącznej wartości niespełna 5,7 mld zł (53% wartości energii przeznaczonej do sprzedaży). W wyniku rozstrzygnięcia tej aukcji mogą powstać instalacje fotowoltaiczne o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej ponad 1,2 GW, a także lądowe farmy wiatrowe o mocy niespełna 0,3 GW.

Po raz pierwszy w koszyku dedykowanym obiektom o mocy powyżej 1 MW, odnotowano przewagę mocy instalacji fotowoltaicznych w stosunku do projektów lądowych farm wiatrowych objętych złożonymi ofertami, mamy do czynienia z istotną dysproporcją mocy pomiędzy tymi technologiami – powiedział Rafał Gawin, prezes URE.

Łączna ilość energii zaoferowana przez wytwórców (ponad 32,5 TWh) stanowiła ponad 84% ilości energii określonej w ogłoszeniu o aukcji. Natomiast łączna wartość energii zaoferowana przez wytwórców (ponad 7,7 mld zł) stanowiła niespełna 72% wartości energii określonej w ogłoszeniu.

Cena referencyjna w tym koszyku wynosiła 320 zł/MWh dla elektrowni słonecznych i 250 zł/MWh dla elektrowni wiatrowych. Minimalna cena, po jakiej została sprzedana energia wyniosła odpowiednio 179 zł/MWh w przypadku lądowych farm wiatrowych oraz 209 zł/MWh w przypadku elektrowni fotowoltaicznych.

Wyniki aukcji OZE – druga tura

W ramach 2. rundy tegorocznych aukcji, do sprzedaży przeznaczono nieco ponad 18,5 TWh energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o łącznej wartości ponad 8,6 mld zł. W wyniku ich rozstrzygnięcia łącznie zakontraktowano blisko 14 TWh (75 proc.) energii elektrycznej o wartości nieco ponad 3,2 mld zł (37,5 proc.). Spośród 5 aukcji przeprowadzonych w grudniu 2021 r. jedynie 3 zostały rozstrzygnięte.

Na 375 wszystkich zwycięskich ofert jedynie 14 dotyczy instalacji innych niż fotowoltaika. Te 14 ofert – czyli niespełna 4 proc. – złożyły instalacje wiatrowe oraz hydroelektrownie. Wyniki dodatkowych aukcji utrwalają trend ekspansji projektów fotowoltaicznych w systemie aukcyjnym, świadczący o nadal niskiej dostępności projektów wiatrowych na polskim rynku, co jest spowodowane niesprzyjającym otoczeniem prawnym. Potwierdza to widoczne już w poprzednich latach spowolnienie rozwoju projektów wiatrowych na lądzie – podsumowuje Rafał Gawin, prezes URE.

Oferty, które wygrały aukcje OZE przeprowadzone przez Prezesa URE w grudniu 2021 r.

Aukcje dla nowych instalacji fotowoltaicznych i lądowych wiatrowych o mocy nie większej niż 1 MW

Wszystkie aukcje przeprowadzone w grudniu br. były przeznaczone dla instalacji nowych. Tradycyjnie największym zainteresowaniem cieszyła się aukcja przeznaczona dla instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych, o mocy nie większej niż 1 MW. Do aukcji przystąpiło 182 wytwórców składając 401 ofert. Wszystkie oferty zostały złożone przez przedsiębiorców inwestujących w instalacje fotowoltaiczne. W ramach tego koszyka na zakup 2,7 TWh energii przeznaczono blisko 2,5 mld zł. W wyniku rozstrzygnięcia aukcji sprzedano 99,9 proc. wolumenu energii w ramach 309 ofert zgłoszonych przez 141 wytwórców, o łącznej wartości zaledwie 677 mln zł (co stanowi 27 proc. wartości energii przeznaczonej do sprzedaży). Oznacza to, że cena energii proponowanej przez wytwórców w instalacjach PV spada. W wyniku rozstrzygnięcia tej aukcji mogą powstać instalacje fotowoltaiczne o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej ok. 300 MW.

W związku z bardzo dużą liczbą złożonych ofert, zwycięzcy aukcji – wzorem lat ubiegłych – zostali wyłonieni nie tylko w oparciu o oferowaną cenę sprzedaży energii, ale również kolejność złożenia ofert. Zgodnie bowiem z ustawą o OZE, w przypadku gdy kilku uczestników aukcji zaoferuje taką samą najniższą cenę sprzedaży energii, o wygranej decyduje właśnie kolejność.

Łączna ilość energii zaoferowana przez wytwórców (blisko 3,8 TWh) stanowiła ponad 138 proc. ilości energii określonej w ogłoszeniu o aukcji. Natomiast łączna wartość energii zaoferowana przez wytwórców (nieco ponad 1 mld zł) stanowiła zaledwie 40 proc. wartości energii z ogłoszenia.

Cena referencyjna w tym koszyku wynosiła 340 zł/MWh. Minimalna cena, po jakiej została sprzedana energia, wyniosła natomiast 219 zł/MWh. Natomiast maksymalna cena, po jakiej została sprzedana energia wyniosła 278,9 zł/MWh.

Aukcje dla nowych instalacji fotowoltaicznych i lądowych wiatrowych o mocy przekraczającej 1 MW

Do aukcji przeznaczonej dla instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych o mocy większej niż 1 MW przystąpiło 66 wytwórców, którzy złożyli łącznie 89 ofert. W ramach tego koszyka na zakup 14,1 TWh energii przeznaczono ponad 5 mld zł. W wyniku rozstrzygnięcia aukcji sprzedano nieco ponad 11 TWh energii elektrycznej (co stanowi 78 proc. ilości energii przeznaczonej do sprzedaży) w ramach 62 ofert zgłoszonych przez 46 wytwórców o łącznej wartości ponad 2,5 mld zł (49 proc. wartości energii przeznaczonej do sprzedaży).

W wyniku rozstrzygnięcia tej aukcji mogą powstać instalacje fotowoltaiczne o mocy ok. 570 MW oraz lądowe farmy wiatrowe o mocy ok. 460 MW. Zbliżony poziom mocy zainstalowanej elektrycznej technologii wiatrowych i fotowoltaicznych, jaki został zakontraktowany w tej aukcji, wynika przede wszystkim z niewielkiego wolumenu energii przeznaczonej na sprzedaż, a także relatywnie krótkiego czasu (licząc od czerwcowej rundy aukcji), którym dysponowali wytwórcy na przygotowanie dokumentacji koniecznej do zgłoszenia nowych projektów do systemu.

Łączna ilość energii zaoferowanej przez wytwórców (13,9 TWh) stanowiła ponad 99 proc. ilości energii określonej w ogłoszeniu o aukcji, natomiast jej łączna wartość (ponad 3 mld zł) to 66 proc. wartości określonej w ogłoszeniu. Taka proporcja – obserwowana w wynikach wszystkich 3 grudniowych aukcji – jest charakterystyczna dla systemu aukcyjnego i świadczy o działaniu konkurencji, która obniża oferowane w aukcjach ceny. A im większa konkurencja, tym niższe ceny. System aukcyjny – zgodnie ze swoimi założeniami – zapewnia konkurencyjność podmiotów przystępujących do aukcji, co przekłada się na maksymalnie korzystne ceny energii elektrycznej, a w konsekwencji ma wpływ na koszty energii elektrycznej oferowanej odbiorcom końcowym.

Cena referencyjna w tym koszyku wynosiła 320 zł/MWh dla elektrowni słonecznych i 250 zł/MWh dla elektrowni wiatrowych. Minimalna cena, po jakiej została sprzedana energia, wyniosła odpowiednio 139,64 zł/MWh w przypadku lądowych farm wiatrowych oraz 207,85 zł/MWh w przypadku elektrowni fotowoltaicznych.

Aukcje dla elektrowni wodnych

Aukcja przeznaczona dla elektrowni wodnych, instalacjom wykorzystującym biopłyny i instalacjom wykorzystującym energię geotermalną, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1 MW, tradycyjnie cieszyła się zainteresowaniem wyłącznie wytwórców wytwarzających energię elektryczną w instalacjach wykorzystujących hydroenergię. Przystąpiło do niej 3 wytwórców składając 5 ofert. W ramach koszyka na zakup przeznaczono 143 GWh energii o wartości 70,2 mln zł. W wyniku rozstrzygnięcia aukcji sprzedano 76,5 GWh energii elektrycznej (53 proc. łącznej ilości przeznaczonej do sprzedaży) w ramach czterech ofert złożonych przez trzech wytwórców, o łącznej wartości blisko 49 mln zł (70 proc. wartości energii przeznaczonej do sprzedaży).

W aukcjach dedykowanych instalacjom hybrydowym nie złożono żadnej oferty. Zdaniem URE, brak zainteresowania przedsiębiorców tego rodzaju projektami wskazuje w mojej ocenie na konieczność modyfikacji przepisów definiujących hybrydowe instalacje OZE oraz sprecyzowania ich roli w systemie aukcyjnym i energetycznym.


Efekty aukcji OZE w poprzednich latach

W wyniku przeprowadzenia pierwszych aukcji OZE, które odbyły się w grudniu 2016 r., wytwarzanie energii elektrycznej rozpoczęło 56 instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 53,515 MW oraz jedna instalacja wiatrowa o mocy 0,8 MW.

Po aukcji w 2017 r. wytwarzanie rozpoczęło aż 302 instalacje fotowoltaiczne, których łączna moc wynosi 261,353 MW oraz dwie instalacje wiatrowe o sumarycznej mocy 1,7 MW.

Jeśli chodzi o zwycięzców aukcji przeprowadzonych w 2018 r., wytwarzanie rozpoczęło 6 instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 1,926 MW oraz 1 instalacja wiatrowa o mocy 0,85 MW.

W wyniku rozstrzygnięcia aukcji w 2019 r. sprzedano około 91 TWh (prawie połowę) energii elektrycznej o łącznej wartości blisko 20,6 mld zł.

W 2020 r. odbyło się 8 aukcji OZE, w ramach których zakontraktowano blisko 54,5 TWh mocy za ponad 12,9 mld zł.

RE

fot. PGE, Góra Żar

Zamów prenumeratę Rynku Elektrycznego Przejdź do formularza

Zapisz się na bezpłatny newsletter