Lawinowy wzrost liczby odmów przyłączeń do sieci elektroenergetycznej

01/08/2023
energetyka inwestycje

Urząd Regulacji Energetyki opublikował najnowszy raport dotyczący warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w polskim sektorze energetycznym oraz stanu realizacji planów rozwoju przez operatorów sektora. Siódma edycja raportu obejmuje lata 2021 i 2022.

W raporcie URE podsumowano funkcjonowanie polskiej energetyki w ostatnich dwóch latach, gdzie najbardziej zwracającym uwagę zjawiskiem był niezwykle wysoki wzrost odmów przyłączenia obiektów do sieci elektroenergetycznej. Oddziały terenowe URE otrzymały 10 775 powiadomień o odmowach przyłączenia obiektów do sieci elektroenergetycznej, o łącznej mocy przyłączeniowej 65 657,4958 MW (tab. 1), co stanowi niemal dziewięciokrotny wzrost liczby odmów w porównaniu do lat 2019-2020 (powiadomień było wtedy 1 209), przy jednoczesnym zwiększeniu łącznej wielkości mocy obiektów zgłoszonych do przyłączenia (było 5 667,739 MW).

Tabela 1. Powiadomienia o odmowach przyłączenia obiektów do sieci elektroenergetycznej w latach 2021-2022 w poszczególnych jednostkach organizacyjnych URE

URE podkreśla, że tak zauważalna zmiana liczby odmów przyłączenia wymaga wprowadzenia szczegółowej regulacji sposobu ustalania istnienia warunków ekonomicznych i warunków technicznych w aktach wykonawczych do ustawy. Bowiem dotychczasowe zasady wynikające jedynie ze stanowiska Prezesa URE wydają się być niewystarczające, a taki stan rzeczy powoduje, że każdy operator stosuje własne założenia, narzędzia i wskaźniki do analiz, co nie sprzyja równoprawnemu traktowaniu odbiorców oraz utrudnia podmiotom ubiegającym się o przyłączenie i regulatorowi ich weryfikację i ocenę. Brak jasnych regulacji budzi też uzasadnione obawy inwestorów nad prawidłowością dokonanych ocen przez PSE S.A. i OSD.

W latach 2021-2022 Prezes URE wydał 78 decyzji administracyjnych rozstrzygających sprawy sporne w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, co stanowi zauważalny wzrost w stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego (w latach 2019‒2020 wydano 14 takich decyzji). Statystykę w tej kwestii pokazuje tabela 2.

Tabela 2. Rozstrzygnięcia sporów z art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne w sprawie odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej wydane w poszczególnych jednostkach URE w latach 2021–2022

Lista skarg i wniosków

Monitorowanie funkcjonowania systemu elektroenergetycznego w zakresie warunków przyłączania podmiotów do sieci i ich realizacji oraz dokonywania napraw tych sieci realizowane było również poprzez rozpatrywanie skarg i wniosków interesariuszy. W analizowanym okresie wpłynęło ich do OT URE łącznie 1 465, z czego 615 związanych było z przyłączeniami do sieci elektroenergetycznej, 326 z parametrami dostarczanej energii elektrycznej, natomiast 524 były to zgłoszenia pochodzące od prosumentów (tab. 3).

Skargi lub wnioski w zakresie energii elektrycznej w latach 2021–2022 w poszczególnych OT URE
Tabela 3. Skargi lub wnioski w zakresie energii elektrycznej w latach 2021-2022 w poszczególnych OT URE

Więcej prosumentów – więcej skarg

Należy zaznaczyć, że duży wzrost skarg odbiorców w powyższym zakresie, w porównaniu do skarg dotyczących przyłączeń do sieci elektroenergetycznej oraz parametrów jakościowych energii elektrycznej składanych w latach 2019–2020, dodatkowo spotęgowany został liczbą zgłoszeń prosumenckich, które nasiliły się w okresie sprawozdawczym. Bez wątpienia jest to związane ze skokowym zwiększeniem liczby prosumentów, w tak krótkim czasie, a tym samym znaczącym oddziaływaniem na sieci OSD.

Pozostałe kwestie poruszane w otrzymywanych skargach i wnioskach dotyczyły m.in. nieprawidłowości przy zawieraniu umów sprzedaży energii elektrycznej, fakturowania i innych problemów związanych z wystawianymi rachunkami za dostarczoną energię elektryczną, jak również opóźnień w rozpatrywaniu reklamacji lub ich nieuwzględnienia.

Jak działa oddziała oddział terenowy URE w Gdańsku – przykład

W 2021 r. do OT Gdańsk (obejmuje woj. pomorskie i warmińsko-mazurskie) przedsiębiorstwa energetyczne zgłosiły 599 powiadomień o odmowach przyłączenia obiektów do sieci elektroenergetycznej o łącznej mocy 3 350,36 MW, natomiast w 2022 r. wpłynęło 1 191 powiadomień o odmowach przyłączenia obiektów do sieci elektroenergetycznej o łącznej mocy 9 140,896 MW. Głównym powodem odmów był brak istnienia warunków technicznych – 1 648 przypadków, natomiast w 133 przypadkach, jako powód odmowy, wskazano brak istnienia warunków ekonomicznych i technicznych. Tylko w 9 przypadkach przyczyną odmowy był brak istnienia warunków ekonomicznych.

W 1 746 przypadkach odmowy przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dotyczyły odnawialnych źródeł energii, w tym farm wiatrowych, farm fotowoltaicznych, biogazowni oraz magazynów energii o łącznej mocy 11 484,979 MW. Głównymi powodami odmów przyłączenia ww. źródeł było m.in. niespełnienie kryteriów IRiESD. Przedsiębiorstwa energetyczne wskazywały również na brak bezpieczeństwa sieci 110 kV, a także brak możliwości rozbudowy infrastruktury elektroenergetycznej.

W ramach przeprowadzonego monitoringu funkcjonowania systemu elektroenergetycznego wśród OSD mających siedzibę na terenie województw pomorskiego oraz warmińsko-mazurskiego i prowadzących działalność w zakresie dystrybucji energii elektrycznej na określonych szczegółowo obszarach na terenie całego kraju, ustalono, że w 2021 r. na podstawie zgłoszeń przyłączonych zostało 77 064 mikroinstalacji, natomiast w 2022 r. ‒ 63 913 mikroinstalacji.

W omawianym okresie w OT Gdańsk wydanych zostało 19 decyzji administracyjnych w sprawach odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, przy czym aż 16 decyzji dotyczyło odnawialnych źródeł energii (ok. 84 proc.). Spory w tym zakresie związane były ze 29 stwierdzanym przez przedsiębiorstwa energetyczne brakiem istnienia w szczególności technicznych warunków przyłączenia.

W ramach prowadzonych postępowań oddział terenowy dokonywał weryfikacji ww. ustaleń przedsiębiorstw energetycznych i wydawał decyzje administracyjne rozstrzygające merytorycznie zaistniałe spory; nie odnotowano przy tym zawarcia ugód administracyjnych. Na osobną uwagę zasługuje fakt, że spory dotyczące odnawialnych źródeł energii dotyczyły mocy przyłączeniowej wynoszącej aż 63,06084 MW, co stanowiło większość z ogółu mocy przyłączeniowej objętych w oddziale postępowaniami spornymi w okresie objętym sprawozdaniem (90,10334 MW ogółem). Ponadto, do OT Gdańsk wpłynęło łącznie 85 skarg dotyczących przyłączenia do sieci elektroenergetycznej oraz parametrów dostarczanej energii elektrycznej do odbiorców (odpowiednio: 74 skargi oraz 11 skarg).

Skargi w zakresie przyłączeń dotyczyły zarówno kwestii braku warunków technicznych i ekonomicznych przyłączenia do sieci, a także kwestii wykonania zawartych już umów o przyłączenie do sieci. W skargach dotyczących parametrów dostarczanej energii elektrycznej do odbiorców zgłaszane problemy odnosiły się w szczególności do zakłóceń w dostawach i odbiorze energii elektrycznej w obiektach odbiorców.

Poczynione ustalenia wskazywały, że częstokroć wynikały one z zakłóceń wprowadzanych do sieci przez innych odbiorców, w tym także prosumentów (w szczególności fotowoltaika). Z drugiej zaś strony, zgłaszane były też problemy z parametrami energii elektrycznej w sieci OSD, wstrzymującymi pracę mikroinstalacji (w omawianym okresie 11 takich skarg).

W latach 2021‒2022 OT Gdańsk przeprowadził łącznie 21 monitoringów wobec swoich OSD w przedmiocie wypełniania obowiązku, o którym mowa w art. 7 ust. 8g ustawy – Prawo energetyczne. W wyniku przeprowadzonych działań monitorujących oraz stwierdzonych nieprawidłowości wszczęto 2 postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Jedno z nich zakończyło się w 2021 r. decyzją o odstąpieniu od wymierzenia kary, drugie postępowanie jest w toku.

RE na podstawie raportu URE

Zapisz się na bezpłatny newsletter